Randevuya Gelmeme Oranı

Randevuya gelmeme oranı ("did not attend" veya DNA oranı olarak da adlandırılır), planlanmış randevuların hastanın ne katıldığı ne de makul bir süre önceden iptal ettiği kısmını ifade eder. Sağlık hizmetlerindeki en eski operasyonel ölçütlerden biridir; dijital araçlar, özellikle hatırlatmalar, kendi kendine yeniden planlama ve portal tabanlı randevu alma, artık bu oranı azaltmak için en etkili ve en iyi kanıtlanmış araçlar arasındadır.

Neden önemlidir

Her randevuya gelmeme, genellikle geri kazanılamayan bir klinik kapasite birimidir; çünkü çoğu hizmet, aynı gün içinde ortaya çıkan bir boşluğu kısa sürede dolduramaz. Bu nedenle oran, bekleme listesi uzunluğunu, tamamlanan randevu başına maliyeti ve kaybedilen klinisyen zamanını doğrudan belirler. Randevuya gelmeme davranışı eşit dağılmaz: yoksunluk, ulaşım olanakları, bakım verme sorumlulukları ve birden fazla uzun süreli hastalığı yönetmenin yükü ile ilişkilidir. Bu nedenle yüksek bir oranı yalnızca bir hasta davranışı sorunu olarak ele almak, kısmen erişim engellerine ilişkin bir gösterge olarak görmek yerine, eşitsizliği azaltmak yerine pekiştiren müdahalelere (örneğin toptan cezalandırmalar) yol açma eğilimindedir. Dijital hatırlatmalar ve kolay dijital yeniden planlama, mevcut en etkili ve düşük maliyetli müdahaleler arasında tutarlı biçimde yer alır; bu nedenle bu ölçüt yalnızca operasyonel raporlamada değil, doğrudan bir dijital sağlık ölçüm programında yer almalıdır.

Nasıl hesaplanır

Randevuya gelmeme oranı = "gelmedi" olarak işaretlenen randevular /
                           toplam planlanmış randevular × 100

Planlanmış bir randevu, taraflardan biri tarafından tanımlı bir bildirim süresinden (yaygın olarak 24 saat) daha önce iptal edilmişse genellikle paydadan çıkarılır veya ayrı bir kategoriye alınır. Son dakika iptalleri (bu bildirim süresinin altındakiler) genellikle gerçek randevuya gelmemelerden ayrı olarak raporlanır; çünkü operasyonel ve davranışsal çıkarımları farklıdır.

Çalışılmış örnek

Bir toplum kliniği bir ayda 2.000 randevu planlar. Bunların 140'ı 24 saatten uzun bir süre önceden iptal edilir (yeniden planlanır ve paydadan çıkarılır), 60'ı geç iptal edilir (24 saatten kısa) ve 180'i hiç iletişim kurulmadan gerçek bir randevuya gelmeme olarak kaydedilir. Randevuya gelmeme oranı 180 / 2.000 × 100 = %9'dur. 60 geç iptal, gerçek randevuya gelmemelerle aynı kategoriye katılsaydı, raporlanan oran %12'ye yükselirdi; bu nedenle kullanılan tanım her zaman rakamla birlikte belirtilmelidir.

Veri kaynakları ve uyarılar

Birincil kaynak, randevu durum kodlarını kullanan randevu planlama veya muayenehane yönetim sistemidir; ölçütün kalitesi tamamen personelin her şey için genel bir "iptal edildi" kategorisi yerine doğru durumu tutarlı biçimde kullanmasına bağlıdır. Dijital hatırlatmalar (SMS, uygulama anlık bildirimi veya portal uyarıları) uygulamaya koyan kuruluşlar, karşılaştırılabilir bir hasta ve hizmet karışımı için değişiklikten önce ve sonra randevuya gelmeme oranını ölçmelidir; çünkü hatırlatma etkinliği randomize ve gözlemsel çalışmalarda iyi belgelenmiştir ancak popülasyona ve kanala göre değişir.

Tuzaklar

• Farklı fazla randevu verme uygulamalarına sahip klinikler arasında ham oranları karşılaştırmak: beklenen randevuya gelmeme oranını telafi etmek için kasıtlı olarak fazla randevu veren bir klinik, bunu yapmayan bir klinikten, gerçek hasta davranışından bağımsız olarak farklı bir görünür oran gösterecektir.
• Geç iptalleri gerçek randevuya gelmemelerle karıştırmak: ikisinin nedenleri ve dijital çözümleri farklıdır (geç iptal sorunu genellikle daha kolay kendi kendine yeniden planlama ile, gerçek randevuya gelmeme sorunu ise genellikle daha iyi hatırlatmalar ve iletişim bilgisi doğruluğu ile çözülür).
• Taburcu politikalarından kaynaklanan hayatta kalan yanlılığı: tekrarlanan randevuya gelmemelerden sonra hastaları taburcu eden hizmetler, aynı hastaları sistemin başka bir yerine kaydırırken kendi oranlarının mekanik olarak iyileştiğini görecektir.
• Dijital dışlanmayı hastanın suçu saymak: akıllı telefonu veya güvenilir kısa mesaj hizmeti olmayan bir hasta yalnızca dijital bir hatırlatma stratejisinden yararlanamaz; bu nedenle erişim farklarının genişlemesini önlemek için genellikle çok kanallı bir yaklaşım (mektup, telefon görüşmesi, kısa mesaj, uygulama) gerekir.

Kaynaklar

• NHS England, genel pratik ve ayaktan bakımda kaçırılan randevular, yayımlanmış istatistikler ve kılavuzlar
• Hatırlatma sistemleri dahil olmak üzere kaçırılan sağlık hizmeti randevularını azaltmaya yönelik müdahalelere ilişkin Cochrane sistematik derlemeleri
• Randevuya katılmamanın sosyoekonomik ve demografik ilişkilerine dair hakemli literatür

Ayrıca bkz. telesağlık ziyaret oranı, çünkü randevuya gelmeme davranışı genellikle görüşme biçimine göre farklılık gösterir ve hasta portalı benimseme oranı, çünkü portal tabanlı kendi kendine randevu alma ve hatırlatmalar başlıca dijital müdahalelerdir.